Kerk Tjalleberd
beschildering vier evangelisten
Kerk & gemeente
Kerk de Knipe
350 jaar nijbrongergeatsjerke
Klokkenstoel Gersloot
Klokkenstoel Luinjeberd
Geschiedenis
Het SOW Proces:

De samenwerking tussen de Hervormde gemeente van Tjalleberd – De Knipe en de Gereformeerde kerk te De Knipe is voortgekomen uit het oecumenisch comité dat gestart is in het seizoen 1978/1979. Vanaf dat moment zijn er regelmatig kontakten, waaraan toen ook nog deelnamen de Doopsgezinde gemeenten van Tjalleberd en Boven Knipe.

Tot 1983 hebben deze kontakten in hoofdzaak bestaan uit regelmatige bijeenkomsten van gespreksgroepen en een heel voorzichtig een paar gezamenlijke kerkenraadsvergaderingen, waarbij alleen de Hervormde gemeente en de Gereformeerde kerk betrokken waren.

In 1983 komt er wat meer duidelijkheid. In een gezamenlijke kerkenraadsvergadering wordt het idee geopperd om een commissie (2x2) te vormen, die zich bezig moet houden met de vragen rond het Samen Op Weg proces. Tevens wordt dan het besluit genomen om de samenwerking te beperken tot de Hervormde Gemeente en De Gereformeerde Kerk, dit mede naar aanleiding van de landelijke ontwikkelingen. Hierbij wordt wel de aantekening gemaakt dat iedere kerk kan doorgaan met de kontakten die er zijn met andere kerkgenootschappen.

In de gezamenlijke kerkenraadsvergadering van 1984 begint men met het voorzichtig aftasten van elkaars standpunten, wat vinden we van elkaar, Zijn de Gereformeerden niet te zwaar op de hand of zijn de Hervormden niet te licht. Aan het eind van de vergadering blijkt dat de Gereformeerden moeite hebben met de ruimte binnen de Hervormde kerk, en dat de Hervormden vinden dat het bij de Gereformeerden allemaal toch wat eng is binnen hun kerk.

Maar dat de angst toch wel een beetje meeviel blijkt hieruit dat in dezelfde vergadering al gesproken wordt over een gezamenlijke Avondmaalsviering, en in de gezamenlijke vergadering van september 1985 wordt gemeld dat de kerkenraad van de Hervormde gemeente zich al heeft uitgesproken voor het houden van een gezamenlijke avondmaalsviering.

In 1985 worden er in de zomermaanden al 6 gezamenlijke diensten gehouden en spreekt men al over het gezamenlijke organiseren van het jeugdwerk en catechisatie.

Ook wordt in november de, door de beide synodes opgestelde, intentieverklaring door de beide kerkenraden ondertekend.

Dat er met enig ongeduld gewerkt wordt aan de samenwerking blijkt o.a. uit het volgende. Terwijl er nog geen overeenstemming is over gezamenlijke Avondmaalsvieringen, wordt er al gevraagd wat men vindt van kinderen aan het avondmaal, en of we nog niet over kunnen gaan tot het beroepen van een gezamenlijke predikant. U kunt begrijpen dat een groot aantal gemeenteleden vond dat men wel erg hard van stapel liep.

Het oecumenisch comité, waar het allemaal mee is begonnen, wordt in 1985 opgeheven.

Door de stormachtige ontwikkeling in 1985, vraagt men zich in 1986 af wat kunnen we nog meer in het SOW proces.

Op 12 maart wordt de eerste gezamenlijke bidstond gehouden.

De problemen rond de gezamenlijk Avondmaalsviering zijn binnen de Gereformeerde kerk nog steeds niet opgelost. Hierover wordt binnen de kerkenraad en de gemeente wel veel overleg gevoerd o.a. op gemeenteavonden.

Het aantal gezamenlijke diensten in de zomermaanden wordt in 1987 uitgebreid tot 8. En de kerkenraad van de Gereformeerde kerk geeft het groene licht voor het houden van gezamenlijke Avondmaalsvieringen, met de aantekening dat hieraan nog geen kinderen mogen deelnemen.

Zo ontstaat de vreemde situatie dat terwijl de synode van de Gereformeerde kerken toestemming heeft gegeven voor kinderen aan het avondmaal, de kerkenraad hierover negatief beslist, en dat de synode van de Hervormde kerk hiervoor geen toestemming heeft verleend, de praktijk in de Hervormde kerk allang zo is dat kinderen deel nemen aan het avondmaal.

Ter voorbereiding op “kinderen aan het avondmaal”wordt er binnen de Gereformeerde kerk wel gestart met kinderlevendiensten.

In de beroepingscommissie van de Hervormde gemeente Tjalleberd – De Knipe wordt een lid van de Gereformeerde kerk, zonder stemrecht, opgenomen. Men durfde het blijkbaar nog niet aan om een gezamenlijke predikant te beroepen.

Op goede vrijdag 1988 wordt de eerste gezamenlijke Avondmaalsviering gehouden in de Hervormde Kerk van De Knipe. Ook wordt er dit jaar gestart met een jeugdraad uitgaande van de beide kerken.

In 1989 worden er afspraken gemaakt over gezamenlijke catechisaties, het ene jaar door de Hervormde- en het ander jaar door de Gereformeerde predikant.

Er wordt een meerjaren plan gemaakt waarin in grote lijnen wordt aangegeven welke stappen er de komende nog jaren gezet moeten worden, o.a.

- gezamenlijke diaconie.

- gezamenlijke zending en evangelisatie.

- gezamenlijke groot huisbezoek.

- gezamenlijke gemeenteavonden.

- een oplossing voor het aantal kerkgebouwen

- alle diensten gezamenlijk in 1993/1994

- beroepen van een gezamenlijk predikant, in 1995?

Deze plannen worden op de eerst volgende gemeenteavonden aan de gemeente voorgelegd.

Door een aantal praktische problemen loopt de planning niet zoals verwacht. Het gezamenlijk groothuisbezoek en gemeenteavond kunnen in 1990 nog niet gehouden worden.

Wel wordt het besluit genomen om de zending- en evangelisatiecommissie samen te voegen, en er wordt een gezamenlijke belijdeniscatechisatie gegeven, en inmiddels is er een besluit genomen dat kinderen deel mogen nemen aan het avondmaal.

Er wordt een principe uitspraak gedaan over het aantal kerkgebouwen, één in Tjalleberd en één in De Knipe, en men besluit om in 1993/1994 alle diensten gezamenlijk te houden.

Dan wordt op 31 januari 1991 eindelijk de eerste gezamenlijke gemeenteavond over her SOW proces gehouden. De reacties zijn overwegend positief, maar er zijn nog de nodige vragen. Kunnen we de drie kerkgebouwen blijven gebruiken en hoe komt het met het personeel en kunnen we dit allemaal financieel wel dragen?. Allemaal vragen waarover de kerkenraden de kerkvoogdij en het college van beheer de komende jaren het hoofd nog moeten buigen, en t.z.t. met voorstellen bij de gemeente zullen komen.

Al in januari 1992 wordt de gezamenlijke zending- evangelisatiecommissie geïnstalleerd.

Er worden een voorzitter en een secretaris benoemd voor de gezamenlijke kerkenraad, waaruit de conclusie getrokken kan worden dat het nu menens wordt.

In juni 1992 verschijnt het eerste gezamenlijke kerkblad “Geandewei”, en er verschijnt een gezamenlijke gemeentegids. De kerkenraad van de Gereformeerde kerk heeft contact met de kerkenraad van Heerenveen over de te verwachten situatie in de toekomst. De Gereformeerde kerk van De Knipe heeft namelijk een overeenkomst met de Gereformeerde kerk van Heerenveen over een uitgebreid consulentschap.

De kerkvoogdij en de commissie van beheer hebben met veel pijn en moeite een voorstel gemaakt over de toestand en het gebruik van de gebouwen. Na overleg in de kerkenraden en gemeenteavonden wordt besloten om als toekomstige SOW gemeente voorlopig de huidige drie kerkgebouwen in een roulatiesysteem te blijven gebruiken.

De 2x2 commissie is inmiddels uitgegroeid naar een 2x4 commissie, en in september wordt de eerste gezamenlijke gemeentezondag gehouden.

Tijdens de gemeenteavond van november 1993 wordt bekend gemaakt dat ds. Pijlman met ingang van januari 1995 met emeritaat wenst te gaan.

Hierdoor komen een zaken in een stoomversnelling, want dit is het moment om over te gaan tot het beroepen van een gezamenlijke predikant en om alle dienste gezamenlijk te gaan houden.

Tijdens deze gemeenteavond spreekt de voltallige vergadering zich uit over de volgende zaken: m.i.v. 1-1-1995;

- beroepen van een gezamenlijke predikant

- alle diensten gezamenlijk

- komen tot een (federatieve gemeente)

Deze punten worden door de afzonderlijke, en gezamenlijke kerkenraden in maart 1994 overgenomen en bekrachtigd, waarna de kerkvoogdij en het college van beheer de opdracht krijgt om binnen een half jaar met een voorstel te komen hoe een en ander financieel sluitend gemaakt kan worden. Dit advies zal positief geweest zijn want er wordt na de zomer al gestart met het beroepingswerk.

Op 23 oktober wordt er in een bijzondere dienst afscheid genomen van Ds. Pijlman

Op de gemeenteavond van 1995 wordt de gemeente geïnformeerd over het beroepingswerk.

Men kijkt wel wat vreemd bij de informatie die men dan krijgt. De beroepingscommissie had de opdracht om op zoek te gaan naar een Hervormde of een Gereformeerde predikant, terwijl de commissie met het voorstel komt om de heer P. Nijssen te beroepen. De heer P. Nijssen was op dat moment nog bezig met de afronding van zijn studie en was op dat moment verbonden aan de Doopsgezinde gemeente Balk – Warns – Stavoren. De beroepingscommissie moet wel erg van haar gelijk overtuigd zijn geweest want zonder al te veel problemen wist men haar voorstel geaccepteerd te krijgen, onder de voorwaarde dat de heer Nijssen pas naar onze gemeente mocht komen na het behalen van zijn kerkelijk examen.

Men heeft zich niet al te veel aangetrokken van de gestelde voorwaarde, want terwijl de heer Nijssen op 4 oktober zijn classikaal examen deed, woonde hij al vanaf midden juli in de pastorie in Tjalleberd.

Op 5 oktober is ds. P. Nijssen in een feestelijk dienst bevestigd door zijn mentor

Prof. H. Jagersma uit Sneek.

Nu we zelf een predikant hebben wordt in goed overleg met de Gereformeerde kerk van Heerenveen het uitgebreide consulentschap met De Knipe per 1 januari 1996 beëindigd.

De ochtenddiensten die in Gereformeerde Kerk om 9.30 uur, en in de Hervormde kerk om 9.45 uur beginnen worden per 1 januari 1996 gelijk getrokken naar 9.30 uur. En door de geringe belangstelling wordt er besloten na Pasen geen middagdiensten meer gehouden.

Op 5 mei drinken we na de dienst voor het eerst gezamenlijk koffie.

In december wordt er in de combisynode van de Nederlands Hervormde Kerk, de Gereformeerde kerk en de Evangelisch Lutherse Kerk in het Koninkrijk der Nederlanden.

Voor het eerst gesproken over het aangaan van een federatie.

In januari 1997 wordt er een eerste aanzet gegeven tot het gelijk trekken van de gemeente- grenzen van de beide kerken, en neemt de classis het principe besluit om te komen tot een gefedereerde classis Heerenveen.

Een commissie bestaande uit een aantal gemeenteleden komt met een voorstel om de kerkgebouwen een naam te geven. De Hervormde kerk in Tjalleberd heet in het vervolg “Aengwirder Tsjerke” de Hervormde kerk in De Knipe “Nij Brongergea Tsjerke” en de Gereformeerde kerk in De Knipe “It Trefpunt”

Ds. Kansil van het Regionaal Dienstencentrum uit Leeuwarden, deskundige betreffende het SOW proces, geeft in februari informatie over de nog te verwachten haken en ogen in het SOW proces in Tjalleberd – De Knipe. Hij ziet geen belemmeringen om tot een federatie te komen waartoe in januari 1994 al het principe besluit genomen is.

De kerkenraad verzoekt daarom de SOW commissie om, zo mogelijk, per 1 januari 1998 de vorming van een federatie, en de vorming van één College Van Beheer te realiseren.

Om te komen tot één Commissie Van Beheer blijkt niet al te veel problemen op te leveren want in december vergadert de Commissie Van Beheer i.o. al voor de eerste keer, maar voor de vorming van een federatie is wat meer tijd nodig.

In 1998 buigt een commissie zich over de ordinanties van de Verenigde Protestantse Kerk.

De Commissie Van Beheer wordt nu officieel benoemd en komt in het voorjaar met een pre- advies over de toekomst van de kerkelijke gebouwen. Bij de behandeling van dit onderwerp op de gemeenteavond wordt het principe besluit genomen om de Gereformeerde Kerk te verkopen en een nieuw verenigingsgebouw in De Knipe te bouwen. Het College Van Beheer krijgt de opdracht om een en ander uit te werken.

De classis heeft nog een aantal vragen over het ingediende federatievoorstel. Nu het vormen van een federatie nog een kwestie van tijd is wordt er een pro-forma federatie bestuur (kerkenraad) benoemd.

In februari 1999 gaat de classis akkoord met het federatievoorstel, en met terugwerkende kracht per 1 januari 1999 is de federatie van de Gereformeerde Kerk te De Knipe en de Hervormde Gemeente Tjalleberd – De Knipe een feit.

Op 24 maart worden er op het zelfde tijdstip gemeenteavonden gehouden van de Gereformeerde Kerk en de Hervormde Gemeente. Het principe besluit genomen op de gemeenteavond in 1998, wordt in deze bijeenkomsten, na een uitvoerige toelichting, door beide vergaderingen unaniem aangenomen. Na het besluit in de afzonderlijk vergaderingen steken de Gereformeerden de weg over om dit besluit samen met de Hervormde (gefedereerde) broeders en zusters te vieren onder het genot van o.a. oranjekoek.

It Trefpunt wordt verkocht. De banken uit It Trefpunt worden gebruikt bij de restauratie van De Aengwirder Tsjerke

In de combisynode ontstaan problemen over de naamgeving van de nieuw te vormen kerk.

Nu er duidelijkheid is over de gebouwen en de federatie rond is, wordt de SOW commissie bedankt voor haar werkzaamheden.

Op 20 februari 2000 wordt er een slotdienst gehouden in It Trefpunt.

Er is de pijn van het afscheid nemen, maar ook grote dankbaarheid en vreugde vanwege de wijze waarop de SOW gemeente gestalte heeft gekregen.

Op plechtige wijze worden paaskaars, doopvond, avondmaalsstel en kanselbijbel de kerk uitgedragen.

Vanaf nu spreken we van: SOW gemeente Tjalleberd – De Knipe.

In 2001 lijkt het wat minder druk te worden rond de samenwerking, maar achter de schermen wordt er o.a. druk gewerkt aan het opstellen van een beleidsplan en een veranderende overlegstructuur van de kerkenraad. Ook komt het kerkblad Geandewei uit in een nieuwe SOW lay- out.

De Hervormde gemeente van Langezwaag informeert in 2002 naar de mogelijkheid van samenwerking in het SOW proces. Aangezien wij al met twee kerken in twee plaatsen Samen Op Weg zijn is hier van de kant van Tjalleberd – De Knipe geen behoefte aan.

Op de gemeenteavond van 23 april wordt de website van de SOW gemeente Tjalleberd –De Knipe gepresenteerd.

In september gaat de gefedereerde classis akkoord met de voorgestelde grenswijziging met de kerken van Heerenveen.

Gereformeerd Terband en Luinjeberd worden toegevoegd aan onze gemeente. Skoaterwáld en het Meer, vanaf het Jiskelánpaad worden bij de kerken van Heerenveen gevoegd.

In mei 2003 wordt het beleidsplan voor de komende 4 jaar vastgesteld.

In oktober gaat de classis akkoord met de federatie van de Protestantse Kerk in Nederland.

Op 1 mei 2004 vindt in Utrecht de officiële ondertekening plaats van de fusie tussen de Nederlands Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerk en de Evangelisch Lutherse kerk in het koninkrijk der Nederlanden tot de Protestantse Kerk in Nederland.

Op zondag 2 mei vieren wij dit na afloop van de dienst met koffie en PKN gebak.

Er wordt een fusiecommissie benoemd die de voorbereiding gaat verzorgen om van een gefedereerde gemeente te komen tot een PKN gemeente Tjalleberd – De Knipe.

In september verschijnt Geandewei met het nieuwe PKN logo.

Ter voorbereiding op de definitieve fusie wordt er in 2005 een Plaatselijke Regeling, met betrekking tot het leven en werken van de PKN gemeente i.o. Tjalleberd – De Knipe, opgesteld. Volgens de kerkorde van de PKN moeten alle kerken een Plaatselijke Regeling hebben goedgekeurd door de classis.

Intussen is er overleg met de kerken van Langezwaag en Tynje over wijziging van de PKN gemeente grenzen. Na akkoord door de kerkenraad wordt dit voorstel ter goedkeuring toegestuurd naar de classis.

Met de heer Beintema van het Regionaal Dienstencentrum is er overleg over de problemen die zich nog voor kunnen doen om tot een definitieve fusie te komen.

In juli 2006 is er een eerste onderhoud met notariskantoor Vellinga en Wiersma in Drachten.

Aangezien wij al een federatie zijn zal het fuseren van de beide kerken geen al te grote problemen opleveren. Wel moeten nog de nodige formaliteiten vervuld worden. O a. Alle roerende en onroerende goederen zullen geïnventariseerd en op naam van de nieuw te vormen PKN gemeente gezet moeten worden. En een door de classis akkoord bevonden plaatselijke regeling en een kaart met de nieuwe kerkgrenzen moeten als bijlage aan de fusieakte gehecht worden, plus dat er door de kerkenraad nog de nodige formulieren ingevuld en getekend moeten worden.

We hadden de hoop dat de fusieakte nog voor het einde van het jaar getekend kon worden, maar helaas door allerlei administratieve rompslomp lukte dit jammer genoeg niet.

Maar op 7 februari 2007 was het dan eindelijk zover dat de preses en scriba, samen met de notaris de handtekening konden zetten onder de fusieakte van de

Protestantse Gemeente Tjalleberd – De Knipe.

Dit betekend dat met ingang van dezelfde datum de Gereformeerde Kerk te De Knipe en de Hervormde Gemeente Tjalleberd – De Knipe zijn ophouden te bestaan, en dat alle leden van beide kerken automatisch met ingang van dezelfde datum lid geworden zij van de Protestantse Gemeente Tjalleberd – De Knipe, deel uitmakend van de Protestantse Kerk in Nederland.



WelkomGeschiedenisBeleidsplanOverzichts PaginaKinderkringNeem contact opANBIWebmailDownloads